Tips

‘Tijdig van elkaar weten wat de wensen rond orgaandonatie zijn, geeft veel rust’

Marike Lub (69) is klinisch psycholoog in Hoek van Holland en als trainer van verpleegkundigen en artsen die het donatiegesprek moeten voeren al jaren bij orgaan- en weefseldonatie betrokken. Ze raadt mensen aan om het gesprek over orgaandonatie zo open mogelijk in te gaan, en vooral benieuwd te zijn naar de overtuiging van de ander.

Lastig om neutraal over te hebben
“Het hebben over orgaandonatie is niet eenvoudig. Bij zo’n gesprek moet je stilstaan bij je eigen sterfelijkheid, en dat is voor veel mensen moeilijk. We weten wel dat we doodgaan, maar willen daar doorgaans niet al te veel over nadenken. Bijna iedereen is bang voor de dood, en het is dan ook lastig om daar op een neutrale manier over te praten. Wat ik in gesprekken soms merk bij doorvragen, is dat veel mensen bang zijn dat ze op de één of andere manier de dood over zich afroepen als ze er veel mee bezig zijn.”

Moeilijk om informatie op te nemen als je onverwacht voor de keuze staat
“Ik train verpleegkundigen en artsen op het voeren van donatiegesprekken. Het belangrijkste doel daarvan is dat je behandelaar ervoor zorgt dat mensen op de juiste gronden hun beslissing nemen. Dat gaat dus niet om zieltjes winnen, maar om mensen goed te begeleiden, en op die manier ook een bijdrage te leveren aan het verwerkingsproces. Dat begint al met het brengen van het slechte nieuws, en de nabestaanden goed inlichten over de gezondheidssituatie. Daar hoor je wel eens wilde verhalen over, en al zijn dat extremen, het zijn wel de verhalen die het hardst aankomen en dus blijven hangen. Daarnaast is het belangrijk om goed in te schatten wat mensen tijdens een donatiegesprek aankunnen. Het is heel moeilijk voor mensen om op zo’n moment informatie op te nemen.” Daarom is het zo belangrijk om er al eens bij leven met elkaar over gehad te hebben wat elkaars donorwensen zijn.

Bespreken van donatie gaat vaak over emotie en niet inhoud
“Wat lastig is aan gesprekken over orgaandonatie is dat het onderwerp vaak veel emotie oproept. Juist ook bij voorstanders van donatie. Die kunnen heel stellig zijn, waardoor mensen die wat meer aarzelen zich belaagd voelen en in de verdediging schieten. Daardoor gaat zo’n gesprek vaak alleen nog maar over emotie, en niet over de inhoud.”

Wees benieuwd naar wat de ander echt voelt en vindt
 “Eén van mijn tips om een gesprek over orgaandonatie constructief aan te gaan is dan ook om niet alleen zelf goed te realiseren wat je eigen overtuiging is, maar ook benieuwd te zijn naar de overtuiging van een ander en te vragen waarom iemand er zo over denkt. En dan zonder dat je daar meteen een oordeel op plakt.

Praat vanuit jezelf
“Een andere tip, en dat klinkt vast heel logisch, is dat je vanuit jezelf praat en dus met ‘ik’ begint. Vertel dat jij het er graag over wil hebben, of dat jij benieuwd bent of de ander er al eens over heeft nagedacht. Geen gesloten of sturende vragen, maar openheid en nieuwsgierigheid naar wat de ander echt voelt en vindt.”

Tijdig weten wat de wensen zijn, geeft rust
“Bovenal zou ik mensen adviseren om het gesprek in elk geval met elkaar aan te gaan. Dat is toch een hele andere situatie dan wanneer je bij een plotseling overlijden in het ziekenhuis zit en grote beslissingen moet nemen terwijl je eigenlijk in shock bent en veel te verwerken hebt. Het is beter om zoiets van tevoren met elkaar te bespreken en van elkaar te weten wat de wensen zijn. Het geeft rust om zoiets te weten. Dan kan je het als het ware ergens op een denkbeeldige plank leggen. Natuurlijk hoop je dat het nooit nodig zal zijn, maar als het moet, weet je dat het er ligt.”

🡠 Terug naar home